İzleme ve Değerlendirme Çalıştayı Sonuç Bildirgesi

 

Her bir risk grubuyla ilgilenen kurum ve kuruluşlar farklıdır. Bu nedenle Multidisipliner işbirliğine ihtiyaç vardır. Kanunla ihtilaf halindeki çocukların çoğunlukla risk altında ve mağdur konumunda bulunduğu dikkate değer bir konudur.

Multidisipliner İşbirliği Nasıl Olmalı?

1-  Koordinatör bir kurum atanmalıdır.

2-  İşbölümü ve iş tanımları detaylı ve net olarak ortaya konulmalıdır. İş akışı şeması belirlenmelidir.

İşbirliği yapılması önerilen kurum ve kuruluşlar:

• - Üniversitelerin ilgili bölümleri ( Tıp, psikoloji, sosyoloji, hukuk, sosyal hizmetler gibi)

• - İlgili STK'lar

• - Milli Eğitim Bakanlığı

• - İçişleri Bakanlığı

• - Adalet Bakanlığı (Denetimli Serbestlik)

• - Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

• - Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü

• - SHÇEK

• - Medya

3-  Kurumlararası güçlü bir iletişim ağına sahip olmalıdır.

4-  Çocuk konusunda çalışan tüm kamu kurum ve kuruluşları ile üniversite ve STK'lar bu ağa dahil olmalıdır.

5-  Kurumlararası işbirliği yazılı bir protokol ile resmileştirilmelidir.

6-  İzleme ve değerlendirmede kullanılacak gösterge seti, tüm taraf kurumların ihtiyacını karşılayacak nitelikte olmalıdır.

Temel Prensipler Nelerdir?

• Temel paydaşlarla farklı uzmanlık kaynaklarını bir araya getirecek şekilde çok katmanlı işbirliğinin sağlanması ve bu yapının değerlendirilmesi

• -  Veri toplama ve paylaşımında kurumların işbirliği

    -  Birbirini bütünleyici disiplinler

    -  Ortak amaç ve hedefler

    -  Gerçekçi hedefler ve bütüncül bir yaklaşım (çocuğun içinde yaşadığı kültür nedir ve kültürel kaynaklar nelerdir bunların belirlenmesi gerekir).

• Teori ve uygulamanın bütünleştirilmesi ve değerlendirilmesi

    -  Uygulayıcıyı ilk sıraya koymalı ve ondan başlayarak organizasyonel sistemin parçalarına varıncaya kadar planlama yapılması

    -  Uygulamada çocukların problemlerinin koordineli bir şekilde ele alınmasını ve çocukları daha ileri tedaviye ulaştıracak bir yapının kurulması

• Kanunla ihtilaf halindeki çocukları izleme ve değerlendirebilmek için onlarla ilgili problemlerin doğasının ve boyutlarının rapor edilmesi

    -  İzleme ve değerlendirme gençlerle ilgili her programın ayrılmaz bir parçası olmalı

• Bireyler arası değil kurumlararası anlaşma ya da resmi bir protokol

    -  Protokolde tarafların sorumlulukları ve ihtiyaçlarının belirlenmesi

    -  Veritabanı oluşturma ve sürekliliğini sağlama konusunda gerekli olan kaynakların var olup olmadığı ile ilgili taahhüt

    -  Temel istatistiklere erişim

    -  Kullanılabilecek verilerin yeterliliği

    -  STK'lar ile veri toplamada işbirliğinin yapılması

• Çocuğun yüksek yararının gözetilmesi

• -  Kesin sonuç ve faydalılık ilkelerine dayanma

• -  Dinamik ve sürekli gelişime açık bir sistem

• Kurumlardan gelen verileri toplayacak bir kuruluş ve ofisin olması gerektiği

• -  Ortak fon ve göstergeler için politikalar belirleme

• -  Veri tabanı geliştirmek ve mevcut veritabanlarına erişim bir öncelik olmalı

• -  Eğitim ve kapasitenin geliştirilmesi
• -  Gerekli eğitimlerin devamlılığının sağlanması

İyi Uygulama Örnekleri Nelerdir?

En iyi uygulamalar gerçekçi hedefleri taşımalıdır. İyi bir çalışma; farklı uzmanlıklara dayalı paydaşları olan, sürekli eğitim ve fon desteği almış bir çalışmadır.

Yapılan çalışmalar, önce bir ya da birkaç mahallede başlayıp ardından bütün şehirde uygulamaya geçilmesinin hem zaman hem de maliyet açısından çok mantıklı olduğunu göstermiştir. Doğrudan bütün şehirde ya da ülke çapında bir uygulama düşünüldüğünde her zaman birtakım eksikliklerle ve yanlışlıklarla karşılaşılmaktadır.

Temel Prensipler Hayata Nasıl Geçirilebilir?

Mevcut uygulama içerisinde Türkiye'de Çocuk Polisi güvenlik birimine gelen ya da getirilen bireyin 18 yaşına girip girmediği konusuyla ilgili olarak gün hesabı yapmaktadır. Ancak bireyin 18 yaş öncesi ve sonrası ile ilgili durumu bilinememekte ve yeterince izlenememektedir. Birey bazında olmasa bile toplum içerisindeki 18 yaş öncesi suç işleyenlerin 18 yaş sonrasında durumlarının anlaşılmasını sağlayacak izleme ve değerlendirme kapsamında birtakım akademik araştırmaların yapılması gerekmektedir.

Kurumlararası Organizasyonel Network Yapısı (KONY) açıkça belirlenmeli, önleme ve müdahalenin amaç ve kapsamına uygun olarak teorik bütünlük değerlendirilmelidir. Ayrıca birtakım sosyal programlar devam ederken kurumlararası iletişim ağında bilgi akışının yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Başlangıçta büyük ve pahalı programlar yerine küçük gruplara yönelik programlar hazırlanmalı çünkü başta karşılaşılan sorunların daha sonradan düzeltilmesi daha zor ve maliyetli olacaktır.

İzleme ve değerlendirme programlarının ulusal ve yerel düzey odaklı farklı seviyelerde olması gerekmektedır. Hazırlanacak bir programın, operasyonel mekanizmasının ve değerlendirme tasarımının bütün parçalarında kültürel açıdan bir uyumun sağlanması gerekmektedir. Strateji planında mutlaka mekanizma ve program tasarımı yer almalıdır.

Sıkı değerlendirme ve izlemenin önemli olmasına rağmen siyasi, ekonomik ve kültürel seviyede mantıklı düzenlemeler yapılması gerekmektedir. Bütün veri toplama çeşitlerini kullanma gerekliliği söz konusudur (sadece istatistiki veri değil, örneğin; acil telefon hattı, uzman görüşmeleri ve benzeri).

İzleme ve değerlendirme yapabilmek için ulusal ve yerel devlet kurumları ile ve üniversitelerle işbirliği yapılmalıdır.

Çözüme Yönelik Öneriler Nelerdir?

Ülkemizde şu anda risk altındaki çocuklarla ilgilenen yeterince kurum ve kuruluş bulunmaktadır. Ancak, bu kurum ve kuruluşlarda toplanan bilgilerin ulusal bir politika geliştirmeye olanak verecek şekilde bir havuzda toplanmamaktadır.

Çocuklarla ilgili ulusal bir bilgi sisteminin oluşturulması

• -  Türkiye çapında çocuklarla ilgili çalışmalar yürüten bakanlıklar olarak Milli Eğitim Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı'na bağlı ilgili müdürlükler ve Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunca takibinin yapılacağı, kurumlararası işbirliğini geliştirmeye yönelik bir bilgi sistemine ihtiyaç duyulmaktadır.

• -  Risk altındaki çocuğun iletişime geçtiği tüm kurum ve kuruluşların ortak kullanabileceği bir online veri giriş sistemi kurulması ve çalıştırılması

• -  Hazırlanacak veri giriş programı sayesinde ilgili kurumlar bu veritabanına online veri girişi yapabilecek ve gerektiğinde bu veritabanının çıktılarını kullanarak çözüme odaklı stratejiler geliştirebileceklerdir.

• -  Üniversitelerin yapacağı çalışmalar ile bilgi sistemine kaynaklık edecek verilerin belirlenmesi, göstergelerin tespit edilmesi.

Geliştirilen bilgi sisteminin, çocuk suçlarını önleme ve çocuk suçları ile mücadele konularında ilgili yönetici ve karar alıcılara gerekli verileri hızlı bir şekilde sağlayarak, etkin politika, istatistik, strateji ve yöntem geliştirme konularında yardımcı olunması.